Muhammed okuma yazma bilmezdi

[Valery Legasov]

Müslümanların yaygın bir argümanı da Muhammed’in okuma yazma bilmediği yönündedir. Hatta inanışa göre, eğer okuma yazma bilseydi insanlar Kuran'ı onun yazdığını düşünebilirdi; bu durum, kitabın ilahi bir vahiy olduğunun kanıtı olarak sunulur.

İslam’da geçen “ümmî” kavramı genellikle “okuma yazma bilmeyen” şeklinde çevrilir. Ancak bazı yorumlarda bu ifadenin sadece teknik bir okuryazarlık durumunu değil, aynı zamanda dönemin Arap toplumunda yazılı kültürle sınırlı bir ilişkiyi de ifade ettiği belirtilir. Yani konu her açıdan kesin ve tek bir yoruma indirgenmiş değildir.

Bir diğer tartışma konusu ise “Kırtas Hadisesi” olarak bilinen olaydır. Rivayete göre Muhammed, vefatına yakın bir dönemde kalem ve kağıt talep ederek ümmet için bir yazı yazdırmak istemiş, ancak orada bulunan sahabiler arasında farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Kimileri bunun yazılmasını desteklerken, kimileri ise “Kuran bize yeter” şeklinde karşı çıkmış ve bu tartışma sonucunda yazdırma gerçekleşmemiştir.

Bu konuyla ilgili hadis kaynaklarında yer alan bazı rivayetler şu şekildedir:

İbn Abbas’tan nakledildiğine göre Resûlullah (sav), vefatına yakın bir zamanda evde Ömer b. Hattab’ın da bulunduğu bir ortamda şöyle buyurmuştur:

“Bana yazı malzemesi getirin, size bir yazı yazayım ki, ondan sonra asla sapmayasınız.”

Bunun üzerine sahabiler arasında tartışma çıktığı, özellikle Hz. Ömer’in “Resûlullah’a hastalık ağır bastı (yanında Kur’an var, bize yeter)” şeklinde bir ifade kullandığı rivayet edilir.
Kaynak: Sahih Muslim, Hadis No: 1637c

Benzer bir başka rivayette Ali (r.a.) şöyle anlatır:

Hz. Peygamber (s), ümmetin kendisinden sonra sapmaması için bir şeyler yazdırmak üzere kâğıt ve kalem getirilmesini istemiştir. Ali (r.a.), onun vefatından endişe ederek bunun ertelenmesini düşündüğünü ifade eder. Bunun üzerine Peygamber’in şöyle dediği aktarılır:

“Sizlere namazı, zekâtı ve kölelere iyi davranmayı tavsiye ediyorum.”

Kaynak: Musnad Ahmed, Hadis No: 693

Bir başka rivayette ise şu ifade geçmektedir:

“Bana bir kürek kemiği getirin, sizin için bir yazı yazayım ki, ondan sonra asla doğru yoldan sapmayasınız.”

Kaynak: Sahih al-Bukhari, Hadis No: 3168 (Kitap 58, Hadis 10)

Alın size Buhari, Müslim ve İbn Abbas’tan nakledilen, Muhammed’in bir şeyler yazdırmak amacıyla kağıt ve kalem istediğine dair hadisler.  

Muhammed’in okuma-yazma meselesi öyle bir konudur ki, İslamcılar arasında bile bu konuda tam bir fikir birliği yoktur. Bir taraf, Peygamber’in hayatı boyunca okuma-yazma öğrenmediği görüşünü savunurken; diğer taraf ise "ümmi" kelimesinin yalnızca "kitap ehli eğitimi almamış" anlamına gelebileceğini, bu nedenle temel düzeyde okuma-yazma ihtimalini tamamen dışlamadığını ileri sürer.

[Thus spoke Beavis]

Tüm insanlığa, tüm çağlara, hatta belki de uzaydaki diğer yaşam formlarına gönderildiği iddia edilen o son evrensel mesaj; nedense penguenlerden, kangurulardan, kutuplardaki 6 aylık gecelerden, Amerika kıtasından veya mikroorganizmalardan hiç bahsetmez. Evrensel gerçeklikler tamamen 7. yüzyıl Arap Yarımadası'ndaki hurma ticareti, deve bakımı, cariye hukuku ve Ebu Leheb'in ellerinin kuruması üzerinden anlatılır. Ne tesadüftür ki, evrenin yaratıcısının favori metaforları her zaman sıcak iklimlere aittir.

Yine ne tesadüftür ki, gönderildiği iddia edilen 124 bin peygamberin tamamı Ortadoğu denen kurak bir kara parçasına inmiş; bir tanesinin bile yolu yanlışlıkla İskandinav fiyortlarına, Asya steplerine veya Amazon ormanlarına düşmemiştir. Evrensel mesajın navigasyonu her zaman çölü gösterir.

Bir anlatının sadece insan zihninin ürünü olduğunu görmek için dahi olmaya gerek yok; coğrafyasına ve zaaflarına bakmak yeterlidir. Bu kadar somut kanıta rağmen 'hayır, bu ilahi bir gerçek' diyen kişi, sadece kendi ölüm korkusunu uyuşturuyordur. Oysa sarsılmaz tek bir gerçek var: Öleceğiz ve bedenlerimiz toprağa karışıp çürüyecek.